Teşvik Ödülü

Bursa Büyükşehir Belediye Kompleksi
Emre APAK

Proje Raporu

BURSA İÇİN BİR CÜMLE...
Arazi; doğu-batı yönünde gelişmekte olan Bursa'nın coğrafi anlamda merkezi konumundaki bir bölgede bulunmaktadır. Güneyinde İzmir yolu, batısında Nilüfer Çayı ve doğusunda da Paşa Çiftliği ile çevrilidir.
Büyük bir hızla gelişmesine rağmen şehrin şu andaki merkezi konumundaki, yapısal anlamda kemikleşmiş bir dokuya sahip Heykel-Altıparmak bölgeleri; Bursa'nın bu gelişmişliğine ayak uyduramamaktadır, Bursa'ya yetmemektedir.
Yakın gelecekte şehirlerarası akışın çevre yolundan sağlanacağı ve sahip olacağı farklı kentsel işlevler düşünüldüğünde ''proje'' Bursa'ya merkez olma yolunda ayrı bir şansa sahip olacaktır. Doğal doku anlamında sahip olduğu Nilüfer Çayı da baz alındığında insanların durak ve nefes alma yeri olabileceği aşikârdır. Aynı zamanda ''proje'' Bursa'nın şu ana kadar sahip olamadığı, Sultanahmet, San Marco meydanları gibi bir meydan ihtiyacını da karşılayacak potansiyele sahiptir. Tüm bu önemli noktalar göz önünde bulundurulduğunda tasarımın salt belediye kampusu değil, aynı zamanda bir yaşam merkezi olması gerektiği anlaşılmıştır.
Tasarımın, alışılmışlıklar sayesinde çeşitli üslup ve -izm'lere bile gerek duymadan, farkların silikleştiği, moda çizgilerin ve rutin anlayışların hâkim olduğu günümüz mimarlığından sıyrılarak, hiçbir kaygı gütmeden bulunduğu yere ait olan sadece ihtiyaçları içeren, yani gereksiz ve/veya alışılagelmiş davranışlardan uzak olması için de ayrıca çaba sarf edilmiştir.
Hemen başlangıçta dikkati iki önemli unsur çekti. METRO ve tarihi ABDAL KÖPRÜSÜ… İnsan sirkülasyonu açısından çok önemli olan ya da olabilecek olan bu iki öğe, tamamlanmayı bekleyen, yarım kalmış bir cümleyi anımsattı. Başlamış ama yarım kalmış bir cümleyi tamamlamakla başlanmalıydı işe…
1. hareket olarak işe, bu iki öğeyi birleştirmekle başlandı... Hem iki yönden kapı görevi gören hem de altında çeşitli fonksiyonlar barındıran, zamanına göre değişebilen mekânlara sahip olan bir saçak yapıldı... Bunu yaparken de sarmaşık duvarları kullanıldı. Bu duvarlar: 50x50x50 cm ebatlarında çekirdek modüllerden oluşuyor. Duvar değişebilen özelliği sayesinde bir düzlemi çekilerek oturma birimine, ya da birkaç yüzeyin kaymasıyla sergi, pano, stand vb.'ne dönüşebiliyor. Ayrıca üzerinde bulunduğu sarmaşıklarda hem doğallığın devamını hem de gerektiğinde istenmeyen dik güneş ışınlarının engellemesini sağlıyor. Dik gelen güneş ışınlarından ayrıca yer yer kavak ağaçlarıyla korunuluyor. Bursa'da çokça yetişen bu ağaçlar sonbaharda yapraklarını döktüğü için de kış mevsiminde tam tersine güneş ışınlarının mekânlara girmesine izin veriyor. Sarmaşık duvarları aynı zamanda da üst saçağı taşıyan strüktürlere bürünüyor. Güneyde -400 kotundan (metro kotu) insanların girişi sağlanmakta. Devamında inen-çıkan rampalarla ve çeşitli galerilerle insanları hem gidecekleri mekâna ulaştırıyor, hem de zevkli hacimler sunuyor. Girişte bizi kültür-sanat ve bilim teknoloji merkezi karşılıyor. Mekânlara hem -400 kotundan hem de sıfır kotundan ulaşmak mümkün. Biraz ilerlendiğinde fuar ve aktivite alanına ulaşılıyor.
Buradan itibaren 2. hareket devreye giriyor ve insanları nehre yönlendiren çizgiler oluşuyor. İnsanları yarı fark ettirerek, yarı fark ettirmeyerek Nilüfer Çayı'na çekiyor. Bu tali akslarda da bazı birimler devam ediyor. Yer yer dolu yer yer boş giden 'folly'ler de çeşitli fonksiyonlar bulunmaktadır. Bunlar Bursa'nın merkezi olmaya talip proje de kırtasiyesinden resim atölyesine, fast-food'cusundan piyangocusuna kadar birçok işlevi barındıran folly'ler… Biraz ileride Abdal Köprüsü yakınında, sağda belediye hizmet binası ve doğusunda belediye lokali bulunuyor. Lokalin güneyinde de kreş mevcut. Bu üç kütlenin merkezinde de tören alanı bulunuyor. Ana aksın batı tarafındaysa üç tali aksın üzerine yerleşen kütleler yer alıyor. Bunlardan en güneyinde olanı belediye çalışanlarının yanısıra dışarıdan gelebilecek insanlara da hitap edecek olan spor komleksidir. Bu aksın bir kuzeyindeki aks üzerinde su sporları merkezi mevcut. Burada rafting sporunun yanısıra gençlik kamplarının da yapılması mümkün. En kuzeydeki aksta ise sosyal-kültürel merkez bulunuyor. Burada da kafeteryalar, seyir mekânları, sanat atölyeleri mevcut.
Proje, değişebilir çekirdek birimleri sayesinde farklı varyasyonlar ve farklı zamanlarda farklı ihtiyaçları sağlayabilecek mekânlar sunmaktadır.

Jüri Görüşü
Günlük kent yaşantısının yapı kompleksi içinde sürekliliğini sağlayacak güçte bir yaya bağlantısı ile metro istasyonu ve köprünün birleştirilmiş olması ve geçiş üzerinde ilk etapta kesişen yapıların üstlendiği fonksiyonlarla bu yaşantı ile ilişkilendirilmeye çalışılması olumlu bulunmuştur. Genel anlamda çevre verilerini iyi değerlendiren bir kurguya sahip olan projede, yapı bloklarının birbirleri ve açık alanlar ile olan ilişkilerinin, tasarım bütününde yeterince güçlü ve sürekli olmaması eleştirilmiştir.